Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) i Ulotka: Ryzaron
Zweryfikowane przez mgr farm. Kingę Mirończuk (PWZF14039423)
Allopurynol · Ryzaron 100 mg, 300 mg
Najważniejsze informacje: Ryzaron
Na co: Allopurynol stosowany jest w leczeniu wszystkich postaci hiperurykemii (dna moczanowa, nefropatia moczanowa, kamica moczanowa) oraz nawracającej kamicy wapniowo-szczawianowej z hiperurykemią u dorosłych; u dzieci poniżej 15 lat dodatkowo w wtórnej hiperurykemii, nefropatii moczanowej w białaczce i zaburzeniach enzymatycznych (m.in. zespół Lescha-Nyhana).
Postać i moc: tabletka, 100 mg, 300 mg
Dawkowanie: Dorośli: rozpocząć od 100 mg/dobę, zwiększać w zależności od stężenia moczanów; dawka zwykła 300–600 mg/dobę, maksymalnie 900 mg/dobę (jednorazowo nie więcej niż 300 mg); lek przyjmować po posiłku.
Dostępność: Na receptę (Rx)
Refundacja: Lek pełnopłatny (nierefundowany)
Interakcje: 14 interakcji
Uwaga: Ryzyko ciężkich reakcji skórnych (SJS/TEN, DRESS) – natychmiast i na stałe odstawić lek przy pierwszych objawach; przed leczeniem rozważyć badanie HLA-B*5801 u pacjentów z grup wysokiego ryzyka etnicznego.
📋Informacje podstawowe
- Nazwa produktu
- Ryzaron
- Substancja czynna (INN)
- Allopurynol
- Postać
- Tabletki
- Dawka / moc
- 100 mg, 300 mg
- Podmiot odpowiedzialny
- Ranbaxy (Poland) Sp. z o.o.
- Kod ATC
- M04AA01
📝Przepisywanie i ograniczenia
Rp - na recepteNierefundowany
Interakcje lekowe
Ograniczenia stosowania
⚠️ Ciąża🚗 Prowadzenie pojazdów
Podsumowanie kliniczne - Ryzaron
Wskazania: Allopurynol stosowany jest w leczeniu wszystkich postaci hiperurykemii (dna moczanowa, nefropatia moczanowa, kamica moczanowa) oraz nawracającej kamicy wapniowo-szczawianowej z hiperurykemią u dorosłych; u dzieci poniżej 15 lat dodatkowo w wtórnej hiperurykemii, nefropatii moczanowej w białaczce i zaburzeniach enzymatycznych (m.in. zespół Lescha-Nyhana).
Dawkowanie (dorośli): Dorośli: rozpocząć od 100 mg/dobę, zwiększać w zależności od stężenia moczanów; dawka zwykła 300–600 mg/dobę, maksymalnie 900 mg/dobę (jednorazowo nie więcej niż 300 mg); lek przyjmować po posiłku.
Najważniejsze ostrzeżenia:
- Ryzyko ciężkich reakcji skórnych (SJS/TEN, DRESS) – natychmiast i na stałe odstawić lek przy pierwszych objawach; przed leczeniem rozważyć badanie HLA-B*5801 u pacjentów z grup wysokiego ryzyka etnicznego.
- Jednoczesne stosowanie z azatiopryną lub 6-merkaptopuryną wymaga redukcji ich dawki do 25% – ryzyko toksyczności hematologicznej.
- Zaburzenia czynności nerek lub wątroby wymagają zmniejszenia dawki; przewlekła niewydolność nerek i diuretyki zwiększają ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości.
Populacje szczególne: W ciąży stosować wyłącznie gdy korzyści przewyższają ryzyko (działanie teratogenne u zwierząt); karmienie piersią niezalecane. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby obowiązkowo zmniejszyć dawkę i ściśle monitorować.
Uwaga kliniczna: Leczenia allopurynolem nie należy rozpoczynać podczas ostrego napadu dny – odczekać do jego całkowitego ustąpienia i rozważyć profilaktyczne podawanie kolchicyny lub NLPZ przez co najmniej miesiąc.
Generowane na podstawie ChPL
💊Dawkowanie
| Populacja | Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka podtrzymująca | Maks. dawka dobowa | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|
| Dzieci i młodzież (poniżej 15 lat) | Wtórna hiperurykemia, nefropatia moczanowa w przebiegu leczenia białaczki, zespół Lescha-Nyhana, niedobór fosforybozylotransferazy adeninowej | 10 mg/kg mc. na dobę | 10 mg/kg mc. na dobę w 3 dawkach podzielonych | 400 mg na dobę | Stosowanie rzadko wskazane, z wyjątkiem chorób nowotworowych (zwłaszcza białaczki) i niektórych zaburzeń enzymatycznych. Dostępna postać: Ryzaron 100 mg tabletki. |
Grupy szczególne — dotyczy wszystkich wskazań
| Populacja | Dawka początkowa | Dawka podtrzymująca | Maks. dawka dobowa | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Dorośli | 100 mg na dobę | 100–200 mg/dobę (stany lekkie); 300–600 mg/dobę (stany umiarkowanie ciężkie); 700–900 mg/dobę (stany ciężkie) | 900 mg na dobę | Jednorazowa dawka nie powinna przekraczać 300 mg. Przy dawce dobowej >300 mg i nietolerancji ze strony przewodu pokarmowego rozważyć dawki podzielone. Stężenie oksypurynolu w surowicy nie powinno przekraczać 15 µg/mL (100 µmol). Alternatywnie: 2–10 mg/kg mc./dobę. |
| Osoby w podeszłym wieku | — | Najmniejsza dawka zapewniająca zadowalającą redukcję moczanów | — | Ze względu na brak szczególnych danych stosować najmniejszą skuteczną dawkę. Szczególna uwaga na czynność nerek. |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby | — | Dawka zmniejszona indywidualnie | — | Częstość działań niepożądanych zwiększa się przy współistniejącej chorobie nerek i/lub wątroby. Przewlekła niewydolność nerek oraz jednoczesne stosowanie diuretyków zwiększają ryzyko SJS/TEN. |
🕐Jak przyjmować:
Lek przyjmować po posiłku w celu zmniejszenia ryzyka nudności i wymiotów. W trakcie leczenia dny i kamicy moczanowej dobowa objętość moczu musi wynosić co najmniej 2 litry, a pH moczu powinno mieścić się w zakresie 6,4–6,8. Leczenia nie rozpoczynać podczas ostrego napadu dny – odczekać do całkowitego ustąpienia napadu.
⚠️Interakcje lekowe
⚠️
Uwaga: Liczne interakcje klinicznie istotne – szczególnie z azatiopryną/6-merkaptopuryną
| Lek/Grupa | Efekt interakcji | Działanie | Ryzyko |
|---|---|---|---|
| 6-merkaptopuryna / azatiopryna | Allopurynol hamuje metaboliczną inaktywację tych leków przez oksydazę ksantynową, co może prowadzić do toksycznych stężeń we krwi. | Zmniejszyć dawkę 6-merkaptopuryny lub azatiopryny do 25% zwykle stosowanej dawki. | 🔴Wysokie |
| Widarabina (arabinozyd adeninowy) | Allopurynol wydłuża okres półtrwania widarabiny, zwiększając ryzyko działania toksycznego. | Uważna obserwacja pacjenta w kierunku objawów zwiększonej toksyczności. | 🟡Umiarkowane |
| Salicylany (duże dawki) / probenecyd | Przyspieszają wydalanie oksypurynolu, co może zmniejszać skuteczność terapeutyczną allopurynolu. | Ocenić indywidualnie znaczenie kliniczne interakcji i monitorować skuteczność leczenia. | 🟡Umiarkowane |
| Chlorpropamid | Przy zaburzonej czynności nerek może wystąpić zwiększone ryzyko przedłużonego działania hipoglikemizującego wskutek konkurencji o wydalanie kanalikowe. | Monitorować glikemię, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. | 🟡Umiarkowane |
| Warfaryna i inne antykoagulanty kumarynowe | Zgłaszano rzadkie przypadki nasilenia działania przeciwzakrzepowego podczas jednoczesnego stosowania z allopurynolem. | Starannie monitorować parametry krzepnięcia u wszystkich pacjentów otrzymujących antykoagulanty. | 🟡Umiarkowane |
| Fenytoina | Allopurynol może hamować wątrobową oksydację fenytoiny, jednak znaczenie kliniczne nie zostało wykazane. | Zachować ostrożność; rozważyć monitorowanie stężenia fenytoiny. | 🟢Niskie |
| Teofilina | Allopurynol hamuje metabolizm teofiliny poprzez inhibicję oksydazy ksantynowej, co może prowadzić do zwiększenia jej stężenia. | Monitorować stężenie teofiliny przy rozpoczynaniu leczenia allopurynolem lub zwiększaniu jego dawki. | 🟡Umiarkowane |
| Ampicylina / amoksycylina | Zgłaszano zwiększoną częstość wysypek skórnych przy jednoczesnym stosowaniu. | Jeśli to możliwe, stosować alternatywne antybiotyki u pacjentów przyjmujących allopurynol. | 🟡Umiarkowane |
| Cytostatyki (cyklofosfamid, doksorubicyna, bleomycyna, prokarbazyna, halogenki alkilowe) | Jednoczesne stosowanie zwiększa częstość dyskrazji krwi w porównaniu z monoterapią. | Regularnie monitorować morfologię krwi. | 🟡Umiarkowane |
| Cyklosporyna | Allopurynol może zwiększać stężenie cyklosporyny w osoczu, nasilając jej toksyczność. | Monitorować stężenie cyklosporyny i obserwować objawy toksyczności. | 🟡Umiarkowane |
| Dydanozyna | Allopurynol 300 mg/dobę powoduje około dwukrotne zwiększenie Cmax i AUC dydanozyny. | Jednoczesne stosowanie generalnie niezalecane; jeśli nieuniknione – zmniejszyć dawkę dydanozyny i ściśle monitorować pacjenta. | 🔴Wysokie |
| Diuretyki (furosemid, tiazydy) | Interakcja z furosemidem prowadzi do zwiększenia stężenia moczanu w surowicy i oksypurynolu w osoczu; tiazydy zwiększają ryzyko SJS/TEN. | Starannie monitorować pacjenta; dostosować dawkę allopurynolu na podstawie czynności nerek. | 🟡Umiarkowane |
| Inhibitory ACE (w tym kaptopryl) | Zwiększone ryzyko reakcji nadwrażliwości i leukopenii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. | Stosować ostrożnie; monitorować morfologię krwi i objawy nadwrażliwości. | 🟡Umiarkowane |
| Wodorotlenek glinu | Jednoczesne stosowanie może osłabiać działanie allopurynolu. | Zachować co najmniej 3-godzinną przerwę między przyjęciem obu leków. | 🟢Niskie |
🚫Przeciwwskazania
⛔Bezwzględne przeciwwskazania
- ×Nadwrażliwość na allopurynol lub którąkolwiek substancję pomocniczą (w tym laktozę).
- ×Pacjenci z potwierdzonym allelem HLA-B*5801 (szczególnie pochodzenia chińskiego Han, tajskiego lub koreańskiego) – nie rozpoczynać leczenia, chyba że brak innych opcji i korzyści przeważają ryzyko.
- ×Pacjenci z rozpoznanym zespołem nadwrażliwości lub SJS/TEN w wywiadzie związanym z allopurynolem – nie narażać ponownie na kontakt z lekiem.
- ×Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy (ze względu na zawartość laktozy).
⚠️Względne przeciwwskazania (ostrożność)
- !Zaburzenia czynności nerek lub wątroby – wymagane zmniejszenie dawki i ścisłe monitorowanie.
- !Jednoczesne stosowanie azatiopryny lub 6-merkaptopuryny – wymagane zmniejszenie ich dawki do 25% zwykłej dawki.
- !Ostry napad dny moczanowej – nie rozpoczynać leczenia allopurynolem do czasu całkowitego ustąpienia napadu.
- !Hiperurykemia bezobjawowa – sama w sobie nie stanowi wskazania do stosowania allopurynolu.
- !Pacjenci leczeni diuretykami lub inhibitorami ACE z powodu nadciśnienia lub niewydolności serca – stosować ostrożnie ze względu na ryzyko pogorszenia czynności nerek i reakcji nadwrażliwości.
- !Zaburzenia czynności tarczycy – zachować ostrożność; długotrwałe leczenie może powodować zwiększenie TSH.
🔴Działania niepożądane
🚨
PRZERWIJ LEK I SKONTAKTUJ SIĘ Z LEKARZEM NATYCHMIAST:
- ⚠️Wysypka lub inne objawy nadwrażliwości (w tym objawy SJS/TEN)
- ⚠️Objawy zespołu nadwrażliwości (DRESS): gorączka, wysypka, zapalenie naczyń, limfadenopatia, eozynofilia, powiększenie wątroby/śledziony
- ⚠️Objawy toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN)
⚪czesto
Wysypka · Zwiększone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH) we krwi
⚪niezbyt czesto
Reakcje nadwrażliwości · Wymioty · Nudności · Biegunka · Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby
🟢Rzadko (≥1/10000 do <1/1000)
Zespół Stevensa-Johnsona / toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (SJS/TEN) · Zapalenie wątroby (w tym martwica wątroby i ziarniniakowe zapalenie wątroby) · Kamica moczowa
🔵Bardzo rzadko (<1/10000)
Czyraczność · Agranulocytoza · Granulocytoza · Trombocytopenia · Niedokrwistość aplastyczna · Leukopenia · Leukocytoza · Eozynofilia · Aplazja układu czerwonokrwinkowego · Chłoniak angioimmunoblastyczny z komórek T · Reakcja anafilaktyczna · Cukrzyca · Hiperlipidemia · Depresja · Śpiączka · Porażenia · Ataksja · Neuropatia obwodowa · Parestezje · Senność · Ból głowy · Zaburzenia smaku · Zaćma · Zaburzenia widzenia · Zmiany w obszarze plamki żółtej · Zawroty głowy pochodzenia obwodowego · Dławica piersiowa · Bradykardia · Nadciśnienie tętnicze · Krwawe wymioty · Biegunka tłuszczowa · Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej · Zmiana częstości wypróżnień · Obrzęk naczynioruchowy · Wysypka polekowa · Łysienie · Zmiana koloru włosów · Bóle mięśniowe i tkanki łącznej · Krwiomocz · Azotemia · Niepłodność mężczyzn · Zaburzenia wzwodu · Ginekomastia · Obrzęki · Złe samopoczucie · Osłabienie · Gorączka
⚪czestotliwosc nieznana
Jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
📊Dane farmaceutyczne
▾
🧪Skład
Substancja czynna: allopurynol 100 mg lub 300 mg w tabletce. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: laktoza jednowodna (37,26 mg w tabletce 100 mg; 111,80 mg w tabletce 300 mg).
🔬Mechanizm działania
Allopurynol i jego główny metabolit oksypurynol są inhibitorami oksydazy ksantynowej – enzymu katalizującego utlenianie hipoksantyny do ksantyny oraz ksantyny do kwasu moczowego, co prowadzi do zmniejszenia stężenia kwasu moczowego w osoczu i moczu. Kod ATC: M04AA01.
📈Farmakokinetyka
Allopurynol szybko wchłania się z górnego odcinka przewodu pokarmowego (biodostępność 67–90%); Cmax allopurynolu po ok. 1,5 h, oksypurynolu po 3–5 h. Allopurynol wiąże się z białkami osocza w nieznacznym stopniu. Oksypurynol utrzymuje się w osoczu znacznie dłużej niż allopurynol.
📦Przechowywanie
Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania produktu leczniczego.
💊Refundacja NFZ
Nierefundowany100% pełnopłatny
refundacjabrak refundacji
Producent: Ranbaxy (Poland) Sp. z o.o.
Lek Ryzaron znajduje się w bazie PytajOLek, ale nie występuje na liście leków refundowanych NFZ. Refundacja zależy od opakowania (GTIN).
Odpłatność*
Brak refundacji dla opakowania 50 tabl.
To opakowanie nie występuje na liście refundacyjnej NFZ (odpłatność 100%). Wybierz inne opakowanie lub przełącz na widok Podstawowa.
Najczęstsze pytania o Ryzaron
Jak dawkować Ryzaron?▾
Dawka początkowa: 100 mg na dobę. Dawka podtrzymująca: 100–200 mg/dobę (stany lekkie); 300–600 mg/dobę (stany umiarkowanie ciężkie); 700–900 mg/dobę (stany ciężkie). Maksymalna dawka dobowa: 900 mg na dobę
Czy Ryzaron jest refundowany przez NFZ?▾
Nie, Ryzaron nie znajduje się na liście leków refundowanych NFZ zgodnie z Obwieszczeniem MZ. Lek dostępny wyłącznie odpłatnie.
Jakie są główne interakcje lekowe Ryzaron?▾
Ryzaron wykazuje 14 interakcji lekowych, w tym 2 poważnych. Najważniejsze interakcje o wysokim ryzyku: 6-merkaptopuryna / azatiopryna, Dydanozyna. Przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Jakie są przeciwwskazania do stosowania Ryzaron?▾
Ryzaron nie należy stosować w przypadku: Nadwrażliwość na allopurynol lub którąkolwiek substancję pomocniczą (w tym laktozę).; Pacjenci z potwierdzonym allelem HLA-B*5801 (szczególnie pochodzenia chińskiego Han, tajskiego lub koreańskiego) – nie rozpoczynać leczenia, chyba że brak innych opcji i korzyści przeważają ryzyko.; Pacjenci z rozpoznanym zespołem nadwrażliwości lub SJS/TEN w wywiadzie związanym z allopurynolem – nie narażać ponownie na kontakt z lekiem. (i innych – patrz pełna ChPL). W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.
Oficjalne źródła
Opracowano na podstawie Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) z dnia 9 października 2026.
Podobne leki
mgr farm. Kinga MirończukNr PWZF14039423
Weryfikacja danych refundacyjnych
Źródła i zastrzeżenia
⚠️ Informacje na podstawie oficjalnej Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL). Nadzór merytoryczny: mgr farm. Kinga Mirończuk (PWZF14039423). Nie zastępują porady lekarza lub farmaceuty. W razie wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą. Jak weryfikujemy dane →